Artificial intelligence (AI)
Technologie lijkt iets wat alles bepalend is in onze samenleving. Velen kijken met ontzag naar de resultaten van de wetenschap.
Het mensdom lijkt tot alles in staat: reizen naar de ruimte, hoogontwikkelde medische apparatuur en een onbegrensde digitale cloud. Technologische vernieuwingen hebben overigens niet alleen een glanszijde, maar meestal ook een schaduwzijde. De uitvinding van het wiel maakte de snelle strijdwagen mogelijk, de uitvinding van de boekdrukkunst de verspreiding van dwalingen. De Joods-christelijke schrijver Isaäc da Costa schreef over de boekdrukkunst: het is een stap naar de hemel en een stap naar de hel. Moeten we die conclusie ook weer trekken bij de laatste technologische vernieuwing: kunstmatige intelligentie?
Wat is kunstmatige intelligentie?
Er wordt regelmatig gepubliceerd over de voordelen van kunstmatige intelligentie, ‘artificial intelligence’ (afgekort ‘AI’). Wat is AI precies?
De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) geeft de volgende omschrijving: ‘Artificial Intelligence’ zijn systemen die data analyseren en op zelfstandige wijze actie ondernemen.’ Het zijn slimme, zelflerende systemen die autonoom kunnen handelen. Kunstmatige intelligentie herkent patronen, trekt conclusies en doet statistische voorspellingen die vaak erg nauwkeurig zijn. Zo kan een dokter veel sneller de ziekte van Alzheimer zien opkomen dan met het blote oog mogelijk is.
Schaduwzijde
Toch is er ook een andere kant. Het opsporen van data en de snelle verwerking ervan is zeker niet neutraal. Zonder dat we het ons realiseren, kunnen bepaalde visies en vooroordelen door AI worden uitvergroot. Ook moeten we ons afvragen hoe AI zich in de toekomst zal ontwikkelen: staat de techniek ten dienste van de mens of wordt de mens slaaf van de uitkomsten van de techniek?
De meerderheid in de samenleving stelt zich deze ethische vragen niet meer, wat op zich al verontrustend is. We zien een onkritisch gebruikmaken van de mogelijkheden van de wetenschap op allerlei gebied, zoals de reageerbuisbaby, het verbouwen van je lichaam en het ingrijpen in chromosomen van ons DNA. Hoe zelfstandiger AI opereert, des te dringender de vraag naar onze menselijke verantwoordelijkheid wordt.
Babelcultuur
Prof. H. van Riessen, een gereformeerd filosoof, waarschuwde reeds in het midden van de vorige eeuw tegen de ideeënloze vertechnisering van de samenleving. Normen worden overboord gezet, in het bijzonder de waarden en normen van de Bijbel. Daarvoor in de plaats komt een toenemend vertrouwen op de resultaten van de wetenschap. De wetenschap ontwikkelt zich als een nieuwe toren van Babel. Misschien, zo is de diepste gedachte, zullen wij ooit bij machte zijn de wereld tot een paradijs te maken en zelfs de dood overwinnen.
Het is opmerkelijk dat de torenbouw van Babel niet eindigde met een aardbeving of bliksem, maar met spraakverwarring. Het hoogmoedige project viel stil omdat de bouwers elkaar niet meer verstonden. Datzelfde zien we vandaag gebeuren bij de moderne mens. Hij meent alles onder controle te hebben maar er is tegelijk verwarring alom.
In de beleidsvoornemens van de laatste kabinetten gaat het steeds over welvaart, en materiële zekerheid en individuele vrijheid. En toch kan men het maar niet eens worden. Eigenlijk is er van een voortdurende kabinetscrisis sprake. Bij alle vooruitgang groeit er een algemeen gevoel van onbehagen en onzekerheid. Er zijn zorgen die ons ver boven het hoofd groeien. Oorlogen, klimaatvervuiling, eindige bronnen, gezagloosheid en opstand. Waar is het kompas van Gods Woord gebleven, dat ons eeuwenlang de weg wees? De toren van Babel wankelt!
Ook de kunstmatige intelligentie zal de wereld niet uit de crisis redden. Bij alle kennisvermeerdering is er één ding dat de moderne mens ontbreekt: Wijsheid. ‘De vreze des HEEREN is het beginsel der wijsheid.’ (Ps. 111:10) ‘En indien iemand van u wijsheid ontbreekt, dat hij ze van God begere, Die een iegelijk mildelijk geeft, en niet verwijt’ (Jak. 1:5).
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van donderdag 30 mei 2024
De Saambinder | 20 Pagina's
